• ตามติด ปัญหาขยะทะเล: จากวันนั้นถึงวันนี้เปลี่ยนไปอย่างไรบ้าง

    ปัญหาขยะทะเล เป็นหนึ่งในวาระสำคัญที่ประชาคมโลกต้องเร่งจัดการ เพราะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ของคนในสังคม ในช่วงปี 2563 ปัญหาดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างจริงจังจากทุกภาคส่วน โดยในประเทศไทยมีการดีเดย์งดการแจกถุงพลาสติกของห้างสรรพสินค้า และซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วประเทศ แต่การมาถึงของโรคระบาดโควิด 19 ทำให้ทุกอย่างเปลี่ยนแบบพลิกฝ่ามือ ปัญหาขยะทะเลยังคงต้องถูกแก้ไขอย่างเร่งด่วน และทุกฝ่ายจำเป็นต้องกลับมานั่งคุยกันเพื่อทบทวนถึงวิธีที่จะทำให้วาระดังกล่าวได้รับการแก้ไขอย่างยื่นยืน ในบริบทที่ถูกกำหนดด้วย New Normal Plasticity เคยนำเสนอเรื่องราวของ ปัญหาขยะทะเล ไว้ในบทความที่ตีพิมพ์เมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี 2019 และในสัปดาห์สุดท้ายของเดือนมิถุนายนซึ่งเป็นเดือนแห่งสิ่งแวดล้อม เพราะตรงกับทั้งวันสิ่งแวดล้อมโลก (World Environment Day) ในวันที่ 5 มิถุนายน และวันมหาสมุทรโลก (World Oceans Day) ในวันที่ 8 มิถุนายน เราจึงอยากพาทุกคนมากลับมาเช็กปัญหาขยะทะเลกันอีกครั้ง ว่าจนถึงป่านนี้มีความเคลื่อนไหวไปในทิศทางใดบ้าง และชวนให้ขบคิดว่าเราจะมีส่วนช่วยให้วิกฤตดังกล่าวคลี่คลายลงได้อย่างไร ความพยายามที่เกิดขึ้นจากทุกฝ่าย ขยะทะเลเป็นปัญหาสะสมที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน และเป็นวิกฤตข้ามพรมแดนที่ทุกประเทศทั่วโลกตระหนัก และต่างกำลังพยายามช่วยกันหาทางออกให้กับเรื่องนี้อย่างเร่งด่วน สำหรับประเทศไทยนั้น จากข้อมูลปี 22559  คาดว่ามี “ขยะทะเล” ในพื้นที่ของประเทศมีปริมาณประมาณ ...

    Read More
  • “พลาสติก” และโลกยุคโควิด-19: ส่องนวัตกรรมและการจัดการ

    พลาสติก วัสดุที่ถูกคิดค้นขึ้นโดยช่างไม้ชาวอเมริกันเมื่อปลายยุค 80 เป็นประดิษฐกรรมชั้นยอดของโลกยุคใหม่ ด้วยคุณสมบัติที่สามารถใช้ทดแทนวัสดุจากธรรมชาติชนิดอื่นได้อย่างไร้ข้อกังขา แต่การคิดที่ไม่ครอบคลุมไปถึงการจัดการขยะพลาสติกหลังการใช้งาน กลับส่งผลเชิงลบต่อสิ่งแวดล้อม และฉายภาพให้เห็นอย่างชัดเจนในโลกปัจจุบัน การแพร่ระบาดโควิด-19 ทำให้ พลาสติก ถูกมองในฐานะ “ผู้ปกป้องชีวิต” เพราะเป็นส่วนประกอบสำคัญของอุปกรณ์ที่ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ นอกเหนือไปจากการเป็นแพ็คเกจจิ้งสำหรับฟู้ดเดลิเวอรี่ที่ได้รับความนิยมอย่างล้นหลามในช่วงที่เรากำลังปรับตัวกับ New Normal อีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยเข้ามาส่งเสริมการจัดการพลาสติกใช้แล้วอย่างมีประสิทธิภาพก็คือ การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีรีไซเคิลมาใช้ โดยไฮไลต์ในช่วงต้นปีนี้ที่เกิดขึ้นในไทยก็คือ การรีไซเคิลเชิงเคมี (Chemicals Recycling) ซึ่งได้มีการสร้างโรงงานทดสอบการผลิต (Demonstration Plant) เพื่อใช้ในการพัฒนาและทดสอบเทคโนโลยี Chemical Recycling แห่งแรกในประเทศไทย ถึงแม้การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่เกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อปลายปี 2019 จะทำให้การใช้ชีวิตของเราทุกคนในสังคมต้องเปลี่ยนไปอย่างกะทันหัน และต่างต้องปรับตัวให้สอดรับกับวิถีชีวิตรูปแบบใหม่ ขณะเดียวกันเหตุการณ์นี้ก็ทำให้เราได้หันกลับมามอง พลาสติก ให้รอบด้านมากกว่าที่เคย ทุกชีวิตปลอดภัยด้วย พลาสติก นับตั้งแต่ปี 1863 เป็นต้นมา แม้จะเป็นระยะเวลาเพียงแค่ไม่กี่ร้อยปีที่วัสดุสารพัดนึกชนิดนี้ได้ถูกคิดค้นขึ้นโดยช่างไม้ชาวอเมริกัน จอห์น เวสลีย์ ไฮเอตต์ (John Wesley Hyatt) ...

    Read More
  • วายร้ายหรือที่รัก: พลาสติก และโควิด-19 ตอนที่ 2

    จากความตั้งใจดีที่จะสังเคราะห์สิ่งทดแทนวัสดุธรรมชาติที่อาจจะร่อยหรอลงในอนาคต จึงเป็นที่มาของพลาสติก วัสดุสารพัดประโยชน์นี้ได้เข้ามาปฏิวัติวงการวัสดุศาสตร์ และพลิกโฉมวิถีชีวิตของผู้คนในสังคม วัฒนธรรมทิ้งขว้าง (Throwaway culture) จุดชนวนภาพความเป็นผู้ร้ายของพลาสติก และมีการผลิตซ้ำวาทกรรม ดังกล่าวในช่วงการระบาดของไวรัสโควิด-19 ในอีกมุมหนึ่งพลาสติกทำหน้าที่เป็นฮีโร่ช่วยปกป้องบุคลากรทางการแพทย์ และช่วยลดความเสี่ยงการติดเชื้อให้กับทุกคนในสังคม การหาโซลูชันที่สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) น่าจะเป็นวิธีที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพที่สุดสำหรับการจัดการขยะพลาสติกอย่างยั่งยืน ในบทความหัวข้อ วายร้ายหรือที่รัก: พลาสติก และโควิด-19 ตอน 1 ได้เล่าย้อนไปถึงความตั้งใจดีของ ลีโอ เบคแลนด์ (Leo Baekeland) ที่ได้สังเคราะห์ ‘เบเคอไลต์ (Bakelite)’ ตัวเลือกที่ใช้เป็นวัสดุทดแทนในการผลิตข้าวของเครื่องใช้ชนิดต่าง ๆ โดยมี ‘ถุงพลาสติกหูหิ้ว (T-shirt plastic shopping bags)’ ของสเตียน กุสตาฟ ทูลิน (Sten Gustaf Thulin) เป็นมุดหมายที่แสดงถึงความนิยมสูงสุดในการใช้วัสดุมหัศจรรย์นี้ของสังคมมนุษย์ รวมถึงการนำพลาสติกไปใช้ให้เกิดในวงการต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น ซึ่งนี่เป็นเรื่องที่สวนทางกับการพัฒนาระบบการจัดการของเหลือที่เกิดจากวัสดุชนิดนี้ จนนำมาสู่ปัญหาเรื่อง ...

    Read More
  • วายร้ายหรือที่รัก: พลาสติก และโควิด-19 ตอนที่ 1

    พลาสติก คือ สิ่งที่ถูกคิดค้นขึ้นเพื่อใช้ทดแทนวัสดุธรรมชาติ วัสดุสารพัดประโยชน์นี้ได้เข้ามาปฏิวัติวงการวัสดุศาสตร์ และพลิกโฉมวิถีชีวิตของผู้คนในสังคม แพขยะใหญ่แปซิฟิก (Great Pacific Garbage Patch) คือจุดเริ่มต้นของภาพพลาสติกในฐานะผู้ร้าย ที่เป็นผลสืบเนื่องจากวัฒนธรรมทิ้งขว้าง (Throwaway culture) ซึ่งหล่อหลอมพฤติกรรมการใช้งานสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ของคนในสังคมอย่างไรความรับผิดชอบมาตั้งแต่ช่วง ค.ศ. 1955 ในช่วงปีที่ผ่านมา ประเทศไทยถูกจัดให้อยู่ในอันดับที่ 6 ของประเทศที่ไม่มีการจัดการขยะพลาสติกและปล่อยให้เกิดการเล็ดรอดลงสู่แหล่งน้ำ ในรอบ 100 ปีที่ผ่านมา ความสำเร็จแบบก้าวกระโดดของคนทั้งโลกที่นอกเหนือไปจากภารกิจเหยียบดวงจันทร์ของยานอะพอลโล 11 การคิดค้นวัคซีนโรคโปลิโอ การค้นพบปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชัน และอินเทอร์เน็ตแล้ว ยังรวมไปถึง พลาสติก ด้วย สิ่งประดิษฐ์ด้านวัสดุศาสตร์สุดมหัศจรรย์นี้ได้เข้ามาพลิกโฉมภูมิทัศน์ทางธุรกิจ พร้อมช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในสังคมเรื่อยมาตั้งแต่ช่วงปี 1960 แต่ในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มันกลับถูกเหมารวมว่าเป็นหนึ่งในต้นตอของปัญหาสิ่งแวดล้อม และสถานะความเป็นผู้ร้ายที่ทำลายธรรมชาติและสิ่งมีชีวิตของยังคงถูกผลิตซ้ำอย่างต่อเนื่อง แม้กระทั่งในท่ามกลางการระบาดของไวรัสโควิด-19 สุดยอดวัสดุที่เกิดจากความตั้งใจดี เราเชื่อว่าหากย้อนเวลากลับไปได้ ลีโอ เบคแลนด์ (Leo Baekeland) ยังคงพยายามสังเคราะห์สารประกอบต่าง ๆ เพื่อให้ได้ออกมาเป็นวัสดุชนิดใหม่ที่ทั้งเหนียว ...

    Read More
  • ขี้ผึ้งในถ้วยบะหมี่ …มีจริงหรือ ?

    เคยได้ยินไหมครับว่า กินบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในถ้วยมาก ๆ ขี้ผึ้งที่เคลือบอยู่ด้านในจะละลายและย้ายไปเคลือบกระเพาะของเราแทน ไม่ทราบเหมือนกันนะครับว่าข้อมูลนี้มาจากไหน แต่มันไม่จริงเลยครับ เพราะถ้วยบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแบบกระดาษที่เราเห็นว่าด้านในมีผิวลื่น ๆ นั้น ที่จริงแล้วมันคือพลาสติกชนิด polyethylene (PE) ที่ปลอดภัยสำหรับอาหารและเครื่องดื่ม โดยพลาสติก PE ที่ใช้เคลือบถ้วยกระดาษเพื่อให้ถ้วยคงรูปนี้สามารถทนความร้อนของน้ำที่ใช้ต้มบะหมี่ได้ ไม่ใช่ขี้ผึ้งตามที่หลายคนเข้าใจครับ โดยทั่วไป ถ้วยบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปนั้น แบ่งได้เป็น 3 แบบ ตามวัสดุที่ใช้ผลิต ได้แก่ ถ้วยกระดาษที่เคลือบด้วย polyethylene (PE), ถ้วยโฟม polystyrene (PS) และ ถ้วยพลาสติก polypropylene (PP) ซึ่งแต่ละแบบมีคุณสมบัติที่แตกต่างกันออกไป ถ้วยบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปบางชนิดสามารถเอาเข้าเตาไมโครเวฟได้ แต่บางชนิดก็ไม่ได้ ทางที่ดี ก่อนอุ่นอาหารในไมโครเวฟมองหาสัญลักษณ์ที่บ่งบอกว่าสามารถเอาเข้าไมโครเวฟได้ก่อนจะปลอดภัยกว่า และที่สำคัญที่สุด ถึงบะหมี่พวกนี้จะอร่อยและง่าย แต่ถ้ากินเป็นอาหารมื้อหลักบ่อย ๆ โดยไม่ใส่เนื้อสัตว์และผักเพิ่มเข้าไป ก็อาจไม่ดีต่อสุขภาพนะครับ Source: thaieditorial.com cfs.gov.hk wafflesatnoon.com

    Read More
  • ใครจะเชื่อ เดรสหรูเลิศของ Emma Watson ทำจากขวดพลาสติก! (ที่ใช้แล้วด้วย)

    Green Carpet Challenge แฟชั่นรักษ์โลก ท้าให้เดินพรมเขียว ! อย่าเพิ่งตกใจไปนะครับ ที่พูดแบบนี้ไม่ได้หมายความว่า สีของพรมในงานเดินพรมแดงจะเปลี่ยนมาใช้พรมสีเขียว แต่ว่า Green Carpet เป็นชื่อแคมเปญที่สนับสนุนให้เหล่าคนในวงการบันเทิงและแฟชั่นหันมาตระหนักถึงการรักษาสิ่งแวดล้อมหรือเรื่องของ Eco Fashion มากขึ้น จากการปรับเปลี่ยนวัสดุสิ่งทอในเครื่องแต่งกายที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม หนึ่งในคนบันเทิงที่ตบเท้าเข้าร่วมแคมเปญนี้ที่จะไม่กล่าวถึงไม่ได้คือ เจ้าหญิงแห่งวงการฮอลลีวูด Emma Watson คนสวยรวยความคิดที่มักจะเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคม งานการกุศล และการรณรงค์เพื่อความเท่าเทียมในสังคม อย่างในงาน Met Gala  Emma เลือกสวมชุดราตรีเรียบหรู หากใครมองอย่างผิวเผินก็ไม่อาจรู้ได้ว่า ชุดดังกล่าวใช้ ‘พลาสติกรีไซเคิล’ มาเป็นส่วนประกอบ ชุดราตรีที่เห็นนี้ ด้านในกระโปรงยาวคือ กางเกงที่สามารถถอดแยกชิ้นใส่ไปงานอื่นได้ ส่วนกระโปรงยาวเวลาออกงานค่อยนำมาสวมเพื่อให้ดูอลังการ ซึ่งนี่เป็นอีกวิธีในการดีไซน์ที่ทำให้ดารานักแสดงสามารถสวมชุดหรูได้หลายแบบในหลายครั้งหลายโอกาส ที่น่าสนใจคือ เส้นด้ายที่ถูกถักทอเป็นชุดราตรีชุดนี้ทำมาจากขวดพลาสติกเหลือใช้ ! แม้กระทั่งรายละเอียดเล็ก ๆ เช่น ซิป ก็ยังทำจากวัสดุรีไซเคิล รวมถึงซับในของเสื้อก็ยังทำจากผ้าฝ้ายออร์แกนิก ชุดราตรีของ Emma สร้างสรรค์และออกแบบโดยแบรนด์ Calvin ...

    Read More
  • ไม่ต้องไปหา ‘ไวเบรเนียม’ ที่วากานดาเพราะโลกของเรามี ‘เคฟลาร์’ ! 

    ใครที่เป็นคอหนังมาร์เวลคงต้องรู้จัก ‘ไวเบรเนียม’ อย่างแน่นอน แร่สุดถึกทนที่ถูกนำมาใช้เป็นชุดเกราะของเหล่าซุปเปอร์ฮีโร่มาร์เวล อย่างชุดสีดำสุดเท่ของ Black Panther รวมไปถึงโล่อันแข็งแกร่งของกัปตันอเมริกา แต่ใครจะรู้บ้างว่า… แร่ไวเบรเนียมไม่ได้เป็นแค่เรื่องแต่งขึ้นมาที่มีอยู่แต่ในโลกมาร์เวล เพราะในโลกความเป็นจริง เรามีพลาสติกประเภทหนึ่งที่มีชื่อว่า ‘เคฟลาร์’ ซึ่งมีคุณสมบัติคล้ายกับแร่ไวเบรเนียมมากเลยทีเดียว ยิงไม่เข้า ล้มไม่ตาย หัวไม่แตก คุณจะกลายเป็นซุปเปอร์ฮีโร่กอบกู้โลก เมื่อสวมชุดที่ทำมาจากเคฟลาร์ ซึ่งก็คือเส้นใยพลาสติกสังเคราะห์พอลิพารา เฟนิลีนเทเรฟทาลาไมด์ (poly-p-phenylene terephthalamide) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า PPTA สุดยอดพลาสติกที่มีคุณสมบัติแข็งแกร่งนี้ถูกคิดค้นเมื่อ 50 กว่าปีที่แล้ว โดยสองนักวิทยาศาสตร์จากประเทศสหรัฐอเมริกา FACT 1 รู้หรือไม่ว่า… แต่เดิมเสื้อเกราะในอดีตทำมาจากหนังสัตว์หรือไม้ ต่อมาพัฒนามาเป็นชุดเกราะจากแผ่นโลหะ ซึ่งทำให้มีข้อจำกัดมากในเรื่องของน้ำหนักและการออกแบบ กระทั่งเกิดการค้นพบเส้นใย PPTA ที่มีคุณสมบัติต้านทานแรงดึงสูงแต่น้ำหนักเบา ทนต่อแรงฉีกขาด FACT 2 รู้หรือไม่ว่า… เมื่อเทียบเส้นใยเคฟลาร์กับเส้นใยเหล็กที่น้ำหนักเท่ากัน พบว่าเคฟลาร์แข็งแรงกว่าเส้นใยเหล็กถึง 5 เท่าเลยทีเดียว ! เคฟลาร์ มีน้ำหนักเบา แข็งแรง ทนแรงกระแทก ทนสารเคมี ทนรอยขีดข่วน ...

    Read More